Coronavirus

De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) trof maatregelen om de verspreiding van het coronavirus te voorkomen. Die maatregelen hebben als doel het aantal contacten en daarmee het risico op besmetting maximaal te beperken. Een besmetting in een justitiële inrichting van DJI heeft grote gevolgen voor personeel en justitiabelen. Door de daling van het aantal besmettingen met het coronavirus in de samenleving worden maatregelen op verschillende plekken in Nederland versoepeld. Bij DJI ontstaat hierdoor de mogelijkheid om geleidelijk te starten met bezoek en verlof. Voor de veiligheid van medewerkers en justitiabelen en om het risico op besmettingen in de inrichtingen zo klein mogelijk te houden, gebeurt dit in kleine stappen. Ook blijven de adviezen van het RIVM leidend.

Gevolgen voor bezoekers

Verspreiding van het coronavirus moet zoveel mogelijk worden voorkomen. Daarom was het met ingang van 14 maart 2020 voor justitiabelen niet meer mogelijk om bezoek te ontvangen in justitiële inrichtingen. Met ingang van 2 juni wordt bezoek op kleine schaal mogelijk. In drie gevangenissen (PI Alphen aan den Rijn, PI Veenhuizen en PI Arnhem) start een proef met bezoek achter plexiglas. In de overige gevangenissen vindt nu nog geen bezoek plaats. Vanaf 2 juni kunnen alle tbs-gestelden en jeugdigen op alle locaties gelimiteerd bezoek ontvangen achter plexiglas. Tbs-gestelden mogen één uur per week één bezoeker ontvangen. Voor jeugdigen is dit maximaal twee ouders/wettelijke vertegenwoordigers tegelijkertijd, één uur per week. Bezoek van reclassering, gemeenten en vrijwilligersorganisaties vindt voorlopig zoveel mogelijk digitaal plaats.

Bezoek van advocaten

Bezoek dat noodzakelijk is in het kader van de rechtsgang, zoals bezoek van een advocaat, en welk bezoek niet met bijvoorbeeld digitale hulpmiddelen kan plaatsvinden, kan doorgaan. Bent u advocaat en wilt u uw cliënt in de justitiële inrichting ontmoeten, dan moet u hiervoor vooraf een afspraak maken. U kunt bellen met het algemene nummer van de justitiële inrichting waar uw cliënt verblijft. U vindt de telefoonnummers van onze justitiële inrichtingen op www.dji.nl. Geeft u dan aan dat u advocaat bent en een bezoekafspraak met uw cliënt wilt plannen.

Hieronder vindt u veelgestelde vragen met antwoorden over de maatregelen die onze organisatie heeft genomen in verband met het coronavirus.

Veelgestelde vragen coronavirus

  • De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) doet er alles aan de kans op besmetting door het coronavirus te minimaliseren en de veiligheid van en zorg voor het personeel en justitiabelen te waarborgen. DJI heeft vanaf 14 maart 2020 maatregelen genomen om het risico op verspreiding van het coronavirus te verkleinen. Bij alle maatregelen worden de richtlijnen van het RIVM in acht genomen. In de onderstaande tabel ‘aantal vastgestelde besmettingen’ staat het totaal aantal besmettingen onder justitiabelen vanaf 20 maart 2020 tot de betreffende peildatum. Van dat cumulatieve aantal zijn inmiddels de meeste justitiabelen weer genezen.

    Aantal vastgestelde besmettingen (cumulatief):


    GW
    Forensische zorg
    Jeugd
    25/5
    14
    6
    0
    20/5
    14
    6
    0
    18/5
    14
    6
    0
    13/5
    14
    6
    0
    11/5
    14
    6
    0
    7/5
    14
    6
    0
    30/4
    14
    6
    0
    28/4
    12
    6
    0
    23/4
    10
    6
    0
    20/4
    8
    6
    0
    16/4
    5
    5
    0
    1/4
    1
    3
    0
    20/3
    0
    0
    0
  • DJI treft maatregelen om de verspreiding van het coronavirus te voorkomen. De maatregelen hebben als doel het aantal contacten en daarmee het risico op besmetting te beperken. Een besmetting in een inrichting van DJI heeft grote gevolgen voor personeel en justitiabelen. Hen beschermen staat daarom voorop.

  • Nieuwe justitiabelen worden per definitie geplaatst in een eenpersoonscel (EPC). Er vindt een medische intake plaats, met verscherpte aandacht voor corona-verschijnselen en eventuele kwetsbaarheid van de justitiabele. Bij verdenking van besmetting wordt op medische indicatie getest op daadwerkelijke besmetting. De minimale plaatsing op een eenpersoonscel duurt minimaal twee weken (gelet op incubatietijd van het virus). In deze periode is er sprake van ‘close monitoring’ of een justitiabele klachten ontwikkelt. Zo ja, dan wordt betrokken justitiabele direct volgens protocol geïsoleerd. Na een periode van minimaal twee weken is het mogelijk om de justitiabele te plaatsen op een meerpersoonscel (MPC), volgens geldende plaatsingscriteria en rekening houdend met de contra-indicaties.

  • Alle rechtbanken, gerechtshoven en bijzondere colleges zijn vanaf dinsdag 17 maart 2020 dicht, behalve voor urgente zaken. Waar mogelijk vinden de urgente zaken plaats met gebruikmaking van een telefonische of videoverbinding. Als het toch noodzakelijk is dat mensen fysiek aanwezig zijn in de rechtszaal, worden daar passende maatregelen voor getroffen.

  • Voertuigen van de Dienst Vervoer & Ondersteuning (DV&O) worden vaker gereinigd. Medewerkers hebben beschermende middelen bij zich en er is desinfecterende gel aanwezig in de voertuigen. Dit is volgens het protocol van DJI. Justitiabelen die vervoerd moeten worden naar het ziekenhuis en waarvan het vermoeden bestaat dat ze besmet zijn met het coronavirus, worden voor de zekerheid vervoerd door een ambulance. DV&O rijdt dan desgewenst mee. Als bij de opname van een justitiabele ziekenhuisbewaking noodzakelijk is, dan wordt er door de DV&O gehandeld volgens het protocol van het ziekenhuis. Is het vervoer/de begeleiding al begonnen en vertoont de justitiabele toch verkoudheidsklachten, dan dragen de medewerkers van DV&O beschermende middelen.

  • Vanaf 2 juni kunnen gedetineerden in uitzonderlijke gevallen (bijvoorbeeld een begrafenis) met verlof. Vanaf 2 juni wordt verlof voor tbs-gestelden en jeugdigen in het kader van hun behandeling opgestart. Het gaat dan om maximaal twee uur onder begeleiding. Verlof is een belangrijk onderdeel van de behandeling van tbs-gestelden en jeugdigen. Succesvolle verloven zorgen ervoor dat zij veilig en gecontroleerd in de samenleving kunnen terugkeren. Daarom wordt verlof in alle tbs-klinieken en justitiële jeugdinrichtingen opgestart.

  • Omdat bezoek en verlof op dit moment niet mogelijk is, wordt skypen (beeldbellen) als mogelijkheid aangeboden. Zo kunnen gedetineerden toch in contact blijven met hun dierbaren. Voor een veilig gebruik van skype treft DJI maatregelen. Zo kunnen justitiabelen alleen skypen met contactpersonen die van tevoren zijn aangemeld bij de inrichting. Justitiabelen kunnen zelf niet gebeld worden. De inrichtingen houden direct toezicht op het gebruik van skype. De wijze waarop dit wordt ingevuld is aan de directeur. Indien nodig worden - net als bij regulier bezoek en telefonie - de contacten van justitiabelen gescreend. Ondanks de nodige maatregelen kan DJI niet voorkomen dat contactpersonen van justitiabelen het skype gesprek opnemen en publiceren op internet, of doorverbindingen maken met andere personen. Tegen elk misbruik en ongeoorloofd gebruik van het beeldbellen wordt opgetreden door de inrichting. Zowel tegen misbruik door de gedetineerde zelf als door zijn contacten. Dit betekent in elk geval het verbreken van het gesprek en het tijdelijk ontzeggen van de mogelijkheid om te skypen.

  • Op dit moment wordt in de meeste penitentiaire inrichtingen gewerkt door gedetineerden. De werkzalen zijn open. Er wordt nu in kleinere groepjes gewerkt. Het aantal gedetineerden is aangepast om de voorgeschreven afstand van 1,5 meter te kunnen handhaven. Met arbeid kunnen we verblijf buiten de cel aanbieden dat de detentie enigszins verlicht. Tevens helpt aan het werk blijven om verveling te voorkomen. Daarnaast levert de arbeid diensten aan andere inrichtingen zoals de gedetineerdenwinkel, de wasserijen en de schoonmaak. DJI blijft arbeid zo veel mogelijk voortzetten zolang dat verantwoord is.

  • In alle justitiële inrichtingen wordt de nieuwe instroom van justitiabelen beperkt om besmetting te voorkomen. Inrichtingen roepen in de aangegeven periode geen mensen meer op voor het uitzitten van hun straf. Het gaat hier om mensen die zijn veroordeeld voor vergrijpen met een relatief korte straf (minder dan drie maanden). Zij kunnen doorgaans hun vonnis in vrijheid afwachten en worden later opgeroepen om hun straf uit te zitten.

  • Justitiabelen met verkoudheidsklachten, hoesten of kortademigheid en boven de 38 graden Celsius koorts worden uit voorzorg geïsoleerd op een eenpersoonscel, wat gelijk staat aan thuisisolatie voor andere Nederlanders.

  • Door isolatie wordt voorkomen dat anderen besmet raken. Afhankelijk van de ernst van de klachten, vindt isolatie op cel, in het Justitieel Centrum voor Somatische Zorg of in een ziekenhuis plaats zolang de justitiabele besmettelijk is. Als een justitiabele wordt geïsoleerd op cel in verband met het coronavirus, wordt het contact met andere personen tot een minimum beperkt. De justitiabele gebruikt eigen eet- en drinkgerei, tandenborstel en handdoek en deelt geen wastafel/douche met andere mensen.

  • Conform de richtlijnen van het RIVM worden verreweg de meeste mensen, dus ook justitiabelen, niet getest op het coronavirus. Een justitiabele met coronagerelateerde klachten wordt volgens protocol geïsoleerd op cel. Dat staat gelijk aan thuisisolatie voor andere Nederlanders. Alleen mensen uit kwetsbare groepen die (naar medisch oordeel) meer risico hebben op een ernstig verloop van de ziekte en waarbij het voor de juiste vervolgbehandeling essentieel is om te weten of ze het coronavirus hebben, worden getest.

  • Een justitiabele met klachten als hoesten en koorts, die op indicatie van een arts getest wordt op het coronavirus, wordt conform het corona-protocol preventief in isolatie geplaatst. Als blijkt dat de justitiabele het coronavirus heeft, blijft deze in isolatie totdat hij/zij 24-uur klachtenvrij is. Afhankelijk van de ernst van de klachten, vindt isolatie op cel, in het Justitieel Centrum voor Somatische Zorg of in een ziekenhuis plaats zolang de justitiabele besmettelijk is. Er wordt onderzocht met wie bij DJI de justitiabelen in aanraking is geweest en er worden voorzorgsmaatregelen (zoals monitoring en preventief in isolatie plaatsen) getroffen.

  • Als een justitiabele met klachten passend bij een coronavirusinfectie (kortademigheid, hoesten en koorts) wordt geïsoleerd, dan wordt (in geval van een tweepersooncel) de celgenoot zonder klachten op een andere cel geplaatst. Zo lang de celgenoot geen klachten heeft, hoeft de celgenoot niet geïsoleerd te worden.

  • Als een justitiabele met klachten passend bij een coronavirusinfectie (kortademigheid, hoesten en koorts) wordt geïsoleerd, dan wordt (in geval van een tweepersoonscel) de celgenoot zonder klachten op een andere cel geplaatst. Zo lang de celgenoot geen klachten heeft, hoeft de celgenoot niet geïsoleerd te worden. Voor de overige justitiabelen gelden de RIVM richtlijnen, waarbij mensen wordt aangeraden minimaal 1,5 meter (twee armlengtes) afstand van elkaar te houden om zichzelf en anderen te beschermen tegen infectie met het coronavirus.

  • DJI-medewerkers hebben een belangrijke maatschappelijke taak die niet kan wegvallen. Zij vallen daarom onder de cruciale beroepsgroepen die in de huidige omstandigheden vragen om continue bezetting. Medewerkers die vallen onder de cruciale beroepsgroepen kunnen gebruikmaken van de kinderopvang op scholen, zodat zij zich kunnen inspannen om de samenleving draaiend en veilig te houden.

  • De maatregelen hebben gevolgen voor mensen die willen gaan solliciteren of die in het sollicitatieproces zitten. Zie de pagina ' Werken bij DJI' voor meer informatie.

  • Het Justitieel Centrum voor Somatische Zorg (JCvSZ) is een low care zorgvoorziening die 24 uur per dag lichamelijke zorg biedt aan justitiabelen. Het gaat daarbij om zorg die niet in de justitiële inrichtingen kan worden geboden. Het JCvSZ is onderdeel van Penitentiaire Inrichting Haaglanden. Bekijk de video voor meer informatie.

  • De arts van de justitiële inrichting waar de justitiabele verblijft, beoordeelt welke zorg een justitiable met corona-klachten nodig heeft. Als een justitiabele niet hoeft te worden opgenomen in een regulier ziekenhuis, maar wel 24-uurs zorg moet krijgen (bijvoorbeeld omdat iemand om de zoveel uur gecontroleerd moet worden), dan gaat een justitiabele met corona-klachten naar het JCvSZ. Als de situatie verandert en de justitiabele heeft ziekenhuiszorg nodig, dan gaat hij/zij daarvoor naar een ziekenhuis. Zodra die ziekenhuiszorg niet meer nodig is, gaat de justitiabele terug naar het JCvSZ voor nazorg. Op het moment dat een justitiabele geen 24-uurs zorg meer nodig heeft, wordt hij in principe weer teruggebracht naar de justitiële inrichting waar hij vandaan kwam.

  • Net als in de gewone maatschappij, geldt in een justitiële inrichting ook dat medewerkers en justitiabelen 1,5 meter afstand moeten bewaren. Medewerkers en justitiabelen hebben een eigen verantwoordelijkheid om zich hieraan te houden. Men spreekt elkaar ook aan als iemand zich er niet aan houdt. De cel van de justitiabele is vergelijkbaar met een eigen woonruimte/huiskamer in de maatschappij, waarbij gezinsleden geen rekening hoeven te houden met 1,5 meter afstand volgens de richtlijnen van het RIVM. Bij een meerpersoonscel wordt de ruimte gedeeld met een celgenoot. Men kan dit vergelijken met huisgenoten binnen een gezin die ook de huiskamer met elkaar delen. En net zoals in de gewone maatschappij geldt dat, zolang huisgenoten geen klachten hebben, ze in dezelfde ruimte kunnen verblijven en daarbij geen rekening hoeven te houden met een afstand van 1,5 meter. Als een huisgenoot koorts krijgt, moet deze in thuisisolatie in een aparte kamer. Deze regel geldt ook in een justitiële inrichting. Als een justitiabele in een meerpersoonscel klachten krijgt en koorts (> 38 graden) dan wordt de celgenoot die niet ziek is in een andere cel geplaatst, zodat de zieke justitiabele in thuisisolatie kan.

  • Gezondheidsklachten, ook symptomen die wijzen op een mogelijke besmetting met het coronavirus, leveren geen grond op voor strafonderbreking. Afhankelijk van de ernst van de klachten wordt vanuit de inrichting, het Justitieel Centrum voor Somatische Zorg of in een ziekenhuis, de benodigde zorg geleverd. Indien bij justitiabelen sprake is van een serieuze verdenking van het coronavirus worden deze justitiabelen afgezonderd van de andere justitiabelen. Verder gelden de regels zoals die altijd gelden voor justitiabelen die medische zorg nodig hebben.

    • Justitiabelen met vaste woon- of verblijfplaats: wanneer een (mogelijk) zieke justitiabele een huis heeft om naartoe te gaan, dan zal hij naar huis gaan.
    • Justitiabelen zonder vaste woon- of verblijfplaats: indien de insluittitel eindigt bij een justitiabele die ziekteverschijnselen vertoont of waarbij coronabesmetting is vastgesteld, dient de vestigingsdirecteur in samenwerking met de gemeente of een instelling die de benodigde zorg kan bieden maatwerk te leveren, om ervoor te zorgen dat de justitiabele zo goed mogelijk behandeld wordt en de samenleving veilig blijft. Het is mogelijk om een justitiabele op basis van vrijwilligheid in de inrichting te houden, tot hij 24 uur klachtenvrij is.

  • DJI volgt de richtlijnen van het RIVM voor het testbeleid. Een DJI-medewerker komt in aanmerking voor een test als hij/zij in aanraking is geweest met een persoon die verdacht wordt van besmetting met het coronavirus en de medewerker zelf binnen twee weken klachten ontwikkelt die wijzen op een besmetting met het virus. De uiteindelijke beoordeling of een test wordt uitgevoerd is aan de bedrijfsarts. Voor medewerkers van DJI geldt ook, net als voor de politie, dat indien zij het slachtoffer zijn van spugen of bijten door justitiabelen, zij bij klachten onmiddellijk in aanmerking komen voor een coronatest.

  • DJI volgt de richtlijnen van het RIVM. Medisch personeel en medewerkers die in contact komen met mogelijk besmette justitiabelen gebruiken persoonlijke beschermingsmiddelen als masker en handschoenen. Verder gebruiken medewerkers die binnenkomende justitiabelen moeten controleren en visiteren, waarbij er dus fysiek contact is, ook persoonlijke beschermingsmiddelen. Daarmee kunnen we de grootste risico's op besmetting indammen.

  • Nee, dat kan op dit moment niet. Met ingang van 2 juni 2020 wordt in drie gevangenissen een proef gestart met het weer ontvangen van bezoek sinds de start van de coronamaatregelen: in PI Alphen a/d Rijn, PI Arnhem en PI Veenhuizen. De proef houdt in dat gedetineerden gedurende één uur per week één bezoeker mogen ontvangen. Omdat kinderen onder de 16 jaar alleen onder begeleiding van een volwassene naar binnen mogen, kunnen kinderen nog niet op bezoek komen. Dan zou een gedetineerde immers twee bezoekers ontvangen. Tijdens de proef met het bezoek in de drie gevangenissen wordt gekeken wat de mogelijkheden zijn om de coronamaatregelen verder te versoepelen. Om kinderen contact te laten houden met hun ouder in de gevangenis kunnen zij beeldbellen. Daarvan wordt veel gebruikgemaakt. De minister neemt medio juni 2020 een besluit over eventuele verdere versoepeling van de coronamaatregelen.