Gezond en veilig werken in onze inrichtingen

DJI bereidt zich voor op de vraag hoe het ‘nieuwe normaal’ er in de inrichtingen uit komt te zien. Ook stellen we een protocol op voor het veilig en gezond werken in de inrichtingen zolang het coronavirus aanwezig is. De uitgangspunten voor deze maatregelen zijn inmiddels besproken met de vakbonden en het dagelijks bestuur van de Centrale Ondernemingsraad (COR).

Een aantal weken geleden bleek dat vergaande maatregelen nodig zijn om te voorkomen dat mensen besmet raken met het coronavirus. We hebben ons hier heel snel op aangepast. Er wordt met slagkracht, inzet en flexibiliteit gewerkt om in deze coronatijd een inrichting draaiend te houden.

Ondertussen moeten we rekening houden met het vooruitzicht dat het virus nog een jaar impact zal blijven hebben op de maatschappij en daarmee ook op ons werkveld. We bereiden ons daarom voor op de vraag hoe dit ‘nieuwe normaal’ er in onze inrichtingen uit kan en moet zien. Ook DJI moet een protocol opstellen voor het veilig en gezond werken in de inrichtingen, gegeven de aanwezigheid van het coronavirus.

Hier zijn inmiddels een aantal uitgangspunten voor opgesteld. Deze zijn vorige week besproken met de vakbonden en het dagelijks bestuur van de centrale ondernemingsraad (COR). Aan alle directeuren van de penitentiaire inrichtingen en detentiecentra is gevraagd om deze uitgangspunten (in overleg met de lokale OR) te vertalen in de werkprocessen in hun inrichting. Voor elke inrichting zullen we bezien wat deze uitgangspunten betekenen voor de capaciteit en de regimes, het dagprogramma, de personele bezetting en roosters, etc. Op basis van deze reacties en in overleg met de minister, de ketenpartners, de vakbonden en de COR zal dit leiden tot een protocol voor DJI.

We zien dat er op dit moment diverse zaken bij de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) terechtkomen van justitiabelen die in beroep gaan tegen beslissingen van de directeur of de selectiefunctionaris. Uit een publicatie van de RSJ van afgelopen vrijdag zien we dat RSJ oog heeft voor de bijzondere situatie in de inrichtingen en de maatregelen steunt zolang de directeur motiveert op welke wijze hij rekening houdt met de gezondheidsrisico’s voor de justitiabele(n). Zie hier.

Besmettingen buiten houden

DJI hanteert als basis de RIVM-richtlijnen. Specifiek voor DJI is het uitgangspunt dat er gewerkt en geleefd wordt in een omgeving waar er zoveel mogelijk waarborgen zijn dat er geen besmette mensen aanwezig zijn. Waar er toch een besmetting vermoed wordt, wordt deze zo snel mogelijk buiten de gezonde omgeving wordt gebracht of gehouden. Onze aanpak gaat uit van het creëren van een ’schone populatie’ bij doorplaatsing door middel van een aangescherpte inkomstenprocedure inclusief medische intake en ‘close monitoring’. En door het scherp reguleren van alle in- en uitgaande bewegingen in de inrichting (‘schoon blijft schoon’). Door op die manier besmettingen zoveel mogelijk buiten te houden, ontstaat binnen de muren een gecontroleerde omgeving, en kan binnen de muren op een verantwoorde manier invulling worden gegeven aan alle maatregelen die bijdragen aan het voorkomen van besmettingen.

Inkomsten justitiabelen en mogelijke besmettingen isoleren

Van nieuwe inkomsten van justitiabelen is niet bekend of zij mogelijk besmet zijn. Voor inkomsten geldt daarom gedurende twee weken:

· Plaatsing per definitie op eenpersoonscel (EPC)

· Close monitoring of er zich klachten voordoen

· Een eigen dagprogramma voor justitiabelen waarbij contacten met andere justitiabelen vermeden wordt

Een justitiabele wordt tijdens de gehele detentie gemonitord. Bij verdenking van een besmetting wordt een justitiabele geïsoleerd op cel, per definitie op EPC. Bij verdenking wordt getest; personeel kan hiervoor de medische dienst inschakelen.

Uitgangspunt is dat plaatsing op EPC gebeurt waar dat capacitair kan, en in meerpersoonscellen (MPC) waar dat (capacitair) noodzakelijk is en verantwoord plaats kan vinden.

De mogelijkheden voor het verantwoord werken (zowel in MPC als in EPC) moeten gevonden worden binnen het totaal aan maatregelen, en zoals dat een plek zal krijgen in het protocol voor het veilig werken gelet op het risico op besmetting met het coronavirus.

In- en uitgaande bewegingen

Om de populatie justitiabelen ‘onbesmet’ te houden, is het essentieel dat fysieke contacten met mensen van buiten de inrichtingen worden beperkt. En waar dat niet kan, moeten deze gecontroleerd plaatsvinden via een ‘schoon’ proces. Het betreft dan onder andere:

· Rechtbankvervoer. Waar het kan, gebeurt dat via Telehoren. En waar dat niet kan, wordt de justitiabele vervoerd via een proces van gecontroleerd en schoon vervoer en verblijf op de rechtbank.

· Contact met advocaten, ketenpartners, e.d.: Dit gebeurt bij voorkeur digitaal en anders achter (plexi)glas.

· Relatiebezoek justitiabelen. Dit is op dit moment niet toegestaan. We zetten zoveel mogelijk in op alternatieven zoals skype. Op geleide van maatschappelijke inzichten bezien we stapsgewijs op welke wijze fysiek relatiebezoek mogelijk kan worden gemaakt. Randvoorwaarde hiervoor is fysieke scheiding door middel van bijv. plexiglas, en voldoende afstand houden in de bezoekzaal (i.e. maximeren en spreiden).

· Verlof justitiabelen. Uitgangspunt is: ‘justitiabele blijft óf binnen, óf buiten’. Geen vermenging van justitiabelen die naar buiten gaan, met degenen die binnen blijven.

Medewerkers

Medewerkers bewegen zich van buiten naar binnen en vice versa en kunnen daarom een bron van besmetting zijn. Voor medewerkers geldt:

• Kantoorpersoneel werkt zoveel mogelijk thuis conform de richtlijnen.

• Aanwezigheid van executief personeel is noodzakelijk.

• DJI volgt de richtlijnen van het RIVM (voor zorgpersoneel buiten de ziekenhuizen) waar het

gaat om het ziekmelden bij klachten en verschijnselen. Bij twijfel vindt overleg plaats met de leidinggevende.

• DJI volgt de richtlijnen van het RIVM voor het testbeleid. Een DJI-medewerker komt in aanmerking voor een test (via beoordeling door de bedrijfsarts) als hij/zij in aanraking is geweest met een persoon die verdacht wordt van besmetting met het coronavirus en de medewerker zelf binnen twee weken klachten ontwikkelt die wijzen op een besmetting met het virus. Voor medewerkers van DJI geldt ook dat indien zij het slachtoffer zijn van spugen of bijten door justitiabelen, zij bij klachten onmiddellijk in aanmerking komen voor een coronatest.

• Medisch personeel en medewerkers die in contact komen met mogelijk besmette justitiabelen gebruiken, conform de richtlijnen van het RIVM, persoonlijke beschermingsmiddelen als masker en handschoenen.

Dagprogramma

Alle inrichtingen voeren zoveel als mogelijk het dagprogramma uit, maar aangepast naar aanleiding van de afgesproken coronamaatregelen. Binnen een inrichting wordt zoveel mogelijk in ‘vaste’ en kleine groepen gewerkt. Er wordt zoveel mogelijk geprobeerd afstand te houden conform de richtlijnen van het RIVM. Justitiabelen en medewerkers hebben hierin ook een eigen verantwoordelijkheid waarop zij aanspreekbaar zijn.