"Meet en greet"

Deze hoofdrubriek bevat 6 rubrieken:

Weblog

Tijdens een werkbezoek raakte beleidsadviseur Rivana Sonbeek in gesprek met een gedetineerde die haar vertelde over de effecten van (langdurige) detentie bij lang- en levenslanggestraften. Hij was het zat om zich te vervelen, niet meer scherp te kunnen nadenken en mentaal af te glijden. Lees hoe deze gedetineerde het heft in eigen hand nam om hier iets aan te doen.

Als beleidsadviseur op het hoofdkantoor van DJI vind ik het belangrijk om regelmatig in de inrichtingen te zijn om in verbinding te blijven met de werkvloer en om te weten wat daar speelt. Ook is dat een goede manier om zelf te ervaren hoe vastgesteld beleid nou uitpakt in het veld.

Tijdens mijn bezoeken aan al die verschillende inrichtingen hoor ik indrukwekkende verhalen en zie ik ontzettend inspirerende initiatieven. Zo ook in PI Heerhugowaard.

Na een dag mee gelopen te hebben op de afdeling in PI Heerhugowaard, waar veel lang- en levenslanggestraften verblijven, raakte ik in gesprek met een gedetineerde die me vertelde over de effecten van (langdurige) detentie. Hij vertelde op dat moment acht jaar gedetineerd te zitten en het zat te zijn om zich te vervelen, niet meer scherp te kunnen nadenken en mentaal af te glijden. Hij nam het heft in eigen hand en nam contact op met een universiteit om studenten Rechtsgeleerdheid uit te nodigen. Onder die studenten zitten misschien wel onze toekomstige Officieren van Justitie of rechters die op hun eigen manier met detentie in aanraking zouden komen. Hij besloot dat ze dan maar beter van tevoren konden weten wat detentie precies inhoudt.

De meet & greet met studenten was in april, maar de voorbereidingen door de initiatiefnemer begonnen al in december. Eerst moest hij het afdelingshoofd ervan overtuigen om deze dag te organiseren, daarna de universiteit bellen om zijn idee voor te leggen, de presentatie in elkaar zetten, presentatievaardigheden trainen, een draaiboek maken en een oefenpitch geven voor de directie van de inrichting. Dit doet veel met iemand die acht jaar gedetineerd zit en van wie zijn dagelijkse gang van zaken meestal voor hem wordt bepaald. Het afdelingshoofd liet hem de vrije hand: ‘hij regelt het allemaal zelf, het is zíjn dag, ik ben hier alleen om het te faciliteren en de veiligheid te garanderen’.

Toen hij de universiteit belde, wisten de mensen daar niet zo goed hoe zij moesten reageren: ‘Belt er nou echt een gedetineerde die ons zomaar uitnodigt?’ Na een voorbereidend bezoek werden zij erg enthousiast en gaven zij aan dat dit soort initiatieven veel vaker plaats moeten vinden.

Achter de schermen

Door de afdeling werd ik ook uitgenodigd voor deze dag en zo maakte ik wat zaken ‘achter de schermen’ mee. Wat mij het meest is bijgebleven, is de spanning voordat de groep studenten aankwam, het doornemen van de laatste presentatietips met een medewerker van het re-integratiecentrum en het meermaals controleren van het draaiboek. De gedetineerde zorgde ervoor dat de dag vlekkeloos verliep. De samenwerking tussen gedetineerden en personeel was prima. Samen maakten zij een groep studenten in vogelvlucht de aspecten van detentie duidelijk. Dit was echt een dag die gezamenlijk was opgezet en daar was iedereen erg trots op.

Achter de schermen waren ook andere gedetineerden van de afdeling betrokken. Een gedetineerde die hielp bij de rondleiding gaf aan de hele week zenuwachtig te zijn geweest over deze dag en had wel tien keer gezegd ‘nee, ik doe niet mee, ik doe toch wel mee’. Hij was het niet meer gewend om met vreemde mensen te praten en vond het best eng om zo’n grote groep te woord te staan. Een andere gedetineerde die het niet zag zitten om bij de dag zelf aanwezig te zijn, koos ervoor om cakes te bakken.

Ik vind dit een mooi voorbeeld van hoe er tijdens detentie gewerkt kan worden aan een zinvolle dagbesteding en de verbinding tussen de buitenwereld en DJI. Een van de studenten zei dat ze had verwacht dat het er in de gevangenis net zoals in Amerika aan toe zou gaan, maar dat er toch een wereld van verschil is met Nederland: ’Mijn ervaringen van vandaag vertel ik aan mijn vrienden en familie, waardoor ik eraan kan bijdragen het soms verkeerd geschetste beeld over detentie bij te stellen.’